Sanal portföy, arkasında gerçek para hareketi olmayan bir portföy kaydıdır. Fon seçimlerinizi, giriş çıkış zamanlamanızı ve dağılımınızı gerçek TEFAS fiyatlarıyla takip edersiniz; tek fark, bu kayıtların karşılığında hesabınızdan para çıkmamış olmasıdır. Portfonio hiçbir portföy türünde fon alım satımı yapmaz, işlemleri kaydeder. Sanal portföyü gerçek portföyünüzden ayıran şey de yalnızca bu: kaydın arkasında gerçek bir emir yoktur.

Neden İşe Yarar

Bir fonu merak ettiğinizde genelde iki seçeneğiniz olur: para koyup öğrenmek ya da hiç öğrenmemek. Sanal portföy üçüncü bir yol açar. Seçiminizi yazılı hale getirir, tarihini sabitler ve sonucunu ölçülebilir kılar. Aylar sonra o fonu almalıydım demek yerine, gerçekten alsaydınız ne olacağını görürsünüz.

Bunun asıl faydası tek bir fonun getirisi değil, kendi karar alışkanlıklarınızı görmenizdir. Kaç farklı fona dağıttığınız, ne sıklıkla değiştirdiğiniz ve düşüşte ne yaptığınız kayda geçer. Bu kayıt, gerçek portföyünüzde tekrar etmek istemediğiniz desenleri gösterir.

Portfonio'da Nasıl Kurulur

Yeni bir portföy oluşturup adına "Sanal" gibi ayırt edici bir şey yazın. Açıklama alanına kurallarınızı not edin: başlangıç sermayeniz ne kadar, süre ne kadar, kaç fon kullanacaksınız. Bu not, sonradan kendinizi kurallara uyup uymadığınız konusunda denetlemenizi sağlar.

Ücretsiz hesap tek portföyle sınırlıdır. Gerçek portföyünüzün yanına ikinci bir sanal portföy açmak Premium gerektirir. Henüz gerçek bir yatırımınız yoksa tek portföyünüzü doğrudan prova alanı olarak kullanabilirsiniz.

İşlem Girmek

İşlem eklerken yalnızca dört şey belirtirsiniz: fon, işlem tipi (alış veya satış), adet ve tarih. Fiyat girmezsiniz. Portfonio o tarihteki TEFAS fiyatını kullanır ve maliyeti adet ile fiyatın çarpımı olarak hesaplar. Bu yüzden sanal portföyünüz gerçek portföyünüz kadar gerçekçidir; fiyatlar sizin tahmininiz değil, o gün gerçekten oluşan fiyatlardır.

Geçmiş bir tarih de girebilirsiniz. O tarihin fiyatı veritabanında yoksa arka planda TEFAS'tan çekilir. Böylece provanızı bugünden değil, örneğin altı ay öncesinden başlatabilirsiniz.

Bir kısıtı baştan bilmek iyi olur: adet tam sayıdır. Tutar girerek işlem eklenmez; o tutarın kaç adete denk geldiğini kendiniz hesaplayıp adedi girersiniz. Birim fiyatı yüksek fonlarda bu, hedeflediğiniz tutarla kaydettiğiniz tutar arasında küçük bir fark bırakır.

Skor Tablosu: Neye Göre Kazandınız?

Bir prova portföyünün en kolay yanlışı, sonuca bakıp artıda kapattım demektir. Enflasyonun ve mevduat faizinin yüksek olduğu bir ortamda pozitif getiri tek başına bir şey ifade etmez. Portfonio, gösterge panelindeki portföy değeri grafiğini beş kıyas ölçütüyle birlikte çizer: gösterge faiz oranı (TLREF), BIST-KYD Altın, BIST-KYD Mevduat, BIST-KYD Hisse Fon ve BIST 100. Oyunun puanı, bu çizgilerden hangilerini geçtiğinizdir.

Ücretsiz hesapta portföy getiri yüzdesi, XIRR, gerçekleşen getiri ve volatilite görünür. Volatilite burada özellikle önemlidir: iki portföy aynı getiriyi verse bile daha çok dalgalanan portföy daha çok risk almıştır. Hedef yüzde belirleyip yeniden dengeleme sinyali almak ve sapma uyarı e-postaları Premium özelliklerdir.

Üç Aylık Meydan Okuma

Kural seti ne kadar basit olursa o kadar iyi işler. Örnek bir kurgu: bir başlangıç sermayesi belirleyin ve dönem boyunca değiştirmeyin. Üç ile beş fon seçin, daha fazlası sonucu yorumlamayı zorlaştırır. Her fon için bir hedef yüzde yazın ve bunu portföy açıklamasına not edin. Ayda bir kez bakın, her gün bakmak provayı bir refleks testine çevirir. Dönem sonunda kendinizi TLREF ve BIST 100 çizgileriyle karşılaştırın.

Fon seçerken piyasa liderlik tablosu ve fon karşılaştırma aracı işinizi kolaylaştırır. Ancak son üç ayın en iyi fonunu seçmek, seçim yeteneği göstermek değil geçmişi kopyalamaktır.

Kendinizi Kandırmanın Dört Yolu

Geçmişe dönük düzeltme. Geçmiş tarihli işlem girebildiğiniz için, kötü giden bir kaydı silip yerine daha iyisini koymak teknik olarak mümkündür. Bunu bir kez yaptığınızda portföy artık bir prova değil, bir kurgu olur.

Duygu maliyetini saymamak. Sanal portföyde yüzde yirmilik bir düşüşe dayanmak kolaydır, çünkü kaybedilen para yoktur. Gerçek parada aynı düşüşte satıp satmayacağınızı prova size söylemez.

İkisini karıştırmak. Sanal ve gerçek portföyü benzer isimlerle adlandırırsanız, bir süre sonra hangi rakamın gerçek olduğunu ayırt etmek zorlaşır. Bunu hem portföy adında hem açıklamasında net tutun.

Tek dönemden sonuç çıkarmak. Üç ay, iyi bir kararı iyi bir şanstan ayırmaya yetmez. Aynı kuralları birkaç dönem üst üste uygulamak, tek bir dönemin sonucundan çok daha fazla şey anlatır.

Sanal portföy gerçek yatırımın yerine geçmez. Ama fon seçimi, dağılım ve sabır konusunda ne bildiğinizi ölçmenin en ucuz yoludur.